روزه

امام رضا(ع) فرمود: 

 « اگر کسی بپرسد که چرا روزه واجب شده است ،پاسخ این است که درد گرسنگی وتشنگی
را بدانند واز این راه پی به فقر وبی زاد وتوشگی آخرت ببرند ،وبرای اینکه روزه دار بر اثر
ناراحتی که از تشنگی وگرسنگی برایش پیش آمده ، فروتنی کند وکوچکی نماید ونیازمندی نشان
دهد تا اجر بَرد وکار خویش را به حساب آوَرد و بشناسد وپایداری و مقاومت نماید برآن ، و از این
جهات مستحق اجر وثواب گردد ،با فواید دیگری که در آن است از قبیل جلوگیری از طغیان
شهوات وکنترل هوای نفس ،واینکه موجب عبرت وموعظه ایی باشد ایشان را در این دنیا ،
وتمرینی باشد برای آمادگی آنان به انجام تکالیف ، و راهنمایی باشد ایشان را به شدت امر 
ومشقت عالم دیگر، ونیز بدانند که به فقرا از گرسنگی وبینوایی در این دنیا چه می گذرد ،
وآنچه را که خداوند در اموالشان برای مساکین وتهدیستان واجب نموده اداء نمایند .»  


ماه رمضان  

امام رضا (ع) فرمود :  
« اگر کسی بپرسد که چرا روزه فقط در ماه رمضان مقرر شده است نه در ماههای دیگر ؟ »  
گفته می شود : برای اینکه رمضان ماهی است که خداوند در آن قرآن را نازل فرموده است ،
ودر آن میان حق وباطل کاملاً جدایی افتاده ، چنانکه خداوند خود فرموده است : « ماه رمضان 
ماهی است که در آن قرآن نازل گشته و آن برای هدایت مرم است ودر آن علایمی از برای 
راهنمایی وجدا کننده ی حق از باطل است (1) » .  
در این ماه به پیغمبر وحی شد ،وشب قدر در آن است شبی که از هزار ماه بهتر است. 
« در آن شب هر کار محکم وبرقرار میشود (2) » . و آن اول سال قمری است ،ورمضان ماهی است
که در آن تقدیرات ومسائلی که در آن سال از نیکی وبدی ،خیر وشر ،نفع وضرر ،سود وزیان ،زندگی ومرگ 
وبهره وری هر فرد تعیین می گردد وبه همین جهت است که آن شب را قدر می گویند .»  

   
روزه به ماه رمضان منحصر شده است
 
امام رضا (ع) فرمود :  
« اگر کسی بپرسد : چرا به روزه ی ماه رمضان مأمورند وبس ،نه کمتر ونه بیشتر ؟.»  
گفته می شود : برای اینکه این مقدار حدّی است که از عهده ی انجام آن ،هم ضعیف بر می آید
وهم قوی ، وجز این نیست که خداوند فرایض و واجبات را به اندازه ایی که در امکان غالب
افراد باشد تعیین فرموده ،آنگاه ناتوانان را آزادی داده ، بدین معنی که اگر خواستند با اینکه 
سخت است آن را انجام دهند مانعی نباشد ، ونیز توانایان را ترغیب وتحریص کرده که اگر 
خواستند ،غیر ماه رمضان را هم با گرفتن روزه تقرّب جویند ، وچنانکه کمتر از این صلاحشان بود ،
خداوند کمتر می فرمود واگر محتاج به بیشتر از این بودند ،به زیاده از این امر می فرمود .»  
حکمت خدای متعال وتدبیر آن برای اشیاء اقتضا می کرد که مصلحت بندگان سی روز باشد،
واگرمصلحت کمتر از آن بود کمتر میشد ،کما اینکه اگر مصلحت زیادتر بود زیادتر میشد . 


منبع : پژوهشی دقیق بر زندگانی امام رضا ،ج2 


پی نوشت : 
 
1- بقره/185