منبع کلاب حضرت علی

قالَ(علیه السلام): اَلدّفنْیا تفطْلَبف لفثَلاثَةف أشْیاء: اَلْغفنى، وَ الْعفزّف، وَ الرّاحَةف، فمَنْ زَهفدَ فیها عَزَّ، وَ مَنْ قَنَعَ إسْتَغْنى، وَ مَنْ قَلَّ سَعْیفهف إسْتَراحَ.([4])

فرمود: دنیا و اموال آن، براى سه هدف دنبال مى شود: بى نیازى، عزّت و شوكت، آسایش و آسوده بودن. هر كه زاهد باشد; عزیز و با شخصیّت است، هر كه قانع باشد; بى نیاز و غنى گردد، هر كه كمتر خود را در تلاش و زحمت قرار دهد; همیشه آسوده و در آسایش است

وافى: ج 4، ص 402، س 3.

 

قالَ(علیه السلام): اَلْعفلْمف وفراثَةٌ كَریمَةٌ، وَ الاْدَبف حفلَلٌ حفسانٌ، وَ الْففكْرَةف مفرآةٌ صاففیَةٌ، وَ الاْعْتفذارف مفنْذفرٌ ناصفحٌ، وَ كَفى بفكَ أَدَباً تَرْكفكَ ما كَرفهْتَهف مفنْ غَیْرفكَ.([2])

فرمود: علم; ارثیه اى با ارزش، و ادب; زیورى نیكو، و اندیشه; آئینه اى صاف، و پوزش خواستن; هشدار دهنده اى دلسوز خواهد بود. و براى با أدب بودنت همین بس كه آنچه براى خود دوست ندارى، در حقّ دیگران روا نداشته باشى.

أمالى طوسى : ج 1، ص 114 ح 29، بحارالأنوار: ج 1، ص 169، ح 20

 

قالَ(علیه السلام): اَلـْحَقّف جَدیدٌ وَ إنْ طالَتف الاْیّامف، وَ الْباطفلف مَخْذفولٌ وَ إنْ نَصَرَهف أقْوامٌ.([3])

فرمود: حقّ و حقیقت در تمام حالات جدید و تازه است گر چه مدّتى بر آن گذشته باشد. و باطل همیشه پست و بى أساس است گر چه افراد بسیارى از آن حمایت كنند.
وسائل الشّیعة: ج 25، ص 434، ح 32292

قالَ الاْمامف علىّ بن أبی طالفب أمیرف الْمفؤْمفنینَ (عَلَیْهف السلام) :

إغْتَنفمفوا الدّفعاءَ عفنْدَ خَمْسَةف مَواطفنَ: عفنْدَ قفرائَةف الْقفرْآنف، وَ عفنْدَ الاْذانف، وَ عفنْدَ نفزفولف الْغَیْثف، وَ عفنْدَ الْتفقاءف الصَفیْنف لفلشَّهادَةف، وَ عفنْدَ دَعْوَةف الْمَظْلفومف، فافنَّهف لَیْسَ لَها حفجابٌ دوفنَ الْعَرْشف.([1])

حضرت امیر المومنین امام علی (علیه السلام) فرمود: پنج موقع را براى دعا و حاجت خواستن غنیمت شمارید:

موقع تلاوت قرآن، موقع اذان، موقع بارش باران، موقع جنگ و جهاد ـ فى سبیل اللّه ـ موقع ناراحتى و آه كشیدن مظلوم. در چنین موقعیت ها مانعى براى استجابت دعا نیست.
أمالى صدوق : ص 97، بحارالأنوار: ج 90، ص 343، ح 1

 

حضرت على علیه السلام به فرزندش امام حسن علیه السلام فرمود:

 

مواظب‏باش در غیر موضع غیرت، غیرت بخرج ندهى.زیرا این عمل افراد صحیح‏را به سوى فساد و افراد پاكدامن را به جانب گناه متمایل خواهد ساخت.

 

 بحار جلد 103 ص 252/ به نقل از کتاب همسرداری /ابراهیم امینى

 

 

حضرت على علیه السلام فرمود:

 

هر كه نفس خویشتن را در موضع تهمت‏قرار دهد نباید كسانى را كه به او گمان بد میبرند ملامت كند

 

بحار جلد 74 ص 187به نقل از کتاب همسرداری /ابراهیم امینى

 

 

حضرت علی در وصیت خود به امام حسن علیه السلام فرمودند:

 

« ... ای بنی انی لما رایتنی قد بلغت سنا و رایتنی ازداد وهنا بادرت بوصیتی الیک و اوردت خصالا منها قبل ان یعجل بی اجلی دون ان افضی الیک بما فی نفسی او ان انقص فی رایی کما نقصت فی جسمی او یسبقنی الیک بعض غلبات الهوی و فتن الدنیا فتکون کالصعب النفور و انما قلت الحدث کالارض الخالیة ما القی فیها من شی قبلته.  فبادرتک بالادب قبل ان یقسو قلبک و یشتغل لبک ... »

 

پسرم هنگامیکه دیدم سالیانی از من گذشت و توانایی رو به کاهش نهاد به نوشتن وصیت برای تو شتاب کردم و ارزش های اخلاقی را برای تو شمردم پیش از آنکه اجل فرا رسد و رازهای درونم را به تو منتقل نکرده باشم و در نظرم کاهشی پدید آیدچنان که در جسمم پدید آمد

 

و پیش از آنکه خواهشها و دگرگونیهای دنیا به تو هجوم آورند و پذیرش و اطاعت مشکل گردد، زیرا قلب نوجوان چونان زمین نکاشته شده، آماده پذیرش هر بذری است که در آن پاشیده شود. پس در تربیت تو شتاب کردم، پیش از آنکه دل تو سخت شود و عقل تو به چیز دیگری مشغول گردد.

 

قسمتی از نامه 31 نهج البلاغه وصیت بهترین پدر به بهترین فرزند

 

 

در حضور حضرت علی علیه السلام ، شخصی با این عبارت تولد نوزادی را تبریک گفت: قدم دلاوری یکه سوار مبارک باد. امام علیه السلام فرمودند:

 

لا تقل ذلک و لکن قل: شکرت الواهب و بورک لک فی الموهوب و بلغ اشده و رزقت بره.

 

چنین مگو! بلکه بگو: خدای بخشنده را شکرگزار و نوزاد بخشیده بر تو مبارک امید که بزرگ شود و از نیکوکاریش بهره مند گردی.

 

نهج البلاغه / حکمت 354 ترجمه مرحوم دشتی

 

 

امیر مؤمنان علی(ع)می‌فرماید:

 

« حُس‍‍نُالاَخلاقِ بُرهانُ كَرَمِ الاَعراقِ»

 

خوی نكو، نشان وراثت نیكوست.

 

عبدالواحد آمدی، غررالحكم و درر الكلم، ج1، ص340؛ عیون الحکم و المواعظ، ص228.

 

 

امام علی علیه السلام فرموده اند:

 

« کثرة التقریع توغر القلوب و توحش الاصحاب »

 

ملامت زیاد به خصوص در ملاعام باعث می شود تا دل ها به کینه مبتلا شوند و دوستان از انسان فرار کنند.

 

تصنیف غررالحکم، ص 479/ حدیث 11006 به نقل از رساله حقوق امام سجاد علیه السلام شرح نراقی

 

 

امام علی علیه السلام فرموده اند:

 

« الانس فی ثلاثه، الزوجة‏الموافقه والولدالصالح و الاخ الموافق »

 

انس و آرامش در سه چیز است: همسری كه با شوهرش توافق داشته باشد، فرزندی كه صالح باشد و برادری كه موافق و هم رأی انسان باشد.

 

شرح غررالحكم و دررالكلم آمدی/ ج2، ص141

 

 

امام على‏علیه السلام مى‏فرماید:


« وَ تَعْلَمُوا القُرآنَ فَإنَّهُ أحْسَنُ الحَدیثِ وَ تَفَقِّهُوا فیهِ فَإنَّهُ رَبیعُ الْقُلُوبِ وَاسْتَشْفُوا بِنُورِهِ فَإنَّهُ شِفاءُالصُّدُورِ»

 

 قرآن را فراگیرید، زیرا قرآن بهترین حرف نو است و در آن اندیشه عمیق كنید، زیرا آن بهار قلب‏هاست و به وسیله نور آن شفا گیرید، زیرا آن شفاى سینه‏هاست.

 

 

عبداللّه بن سلیمان مى‏گوید: از امام صادق‏علیه السلام در مورد فرمایش خداوند عزّوجلّ «وَ رَتِّلِ الْقُرآنَ تَرْتیلاً» (مزمّل / 4.) سؤال كردم، كه فرمود: امیرمؤمنان على‏علیه السلام مى‏فرمود:


« بَیِّنْهُ تِبْیاناً وَ لاتَهُذَّهُ هَذَّ الشِّعْرِ وَلا تَنْثُرْهُ نَثْرَالرَّمْلِ وَ لَكِنْ اِفْزَعُوا قُلُوبَكُمُ الْقاسِیَةَ وَ لا یَكُنْ هَمُّ أَحَدِكُمْ آخِرَالسُّورَةِ »  

 

(معناى آیه، آن است كه) آن را خوب بیان كن و همانند شعر آن را به شتاب نخوان و مانند ریگ آن را پراكنده مساز؛ ولى دلهاى سخت خود را به وسیله آن به بیم و هراس افكنید و همّت شما این نباشد كه سوره را به آخر برسانید.

 

اصول كافى، ج 4، ص 418.

 

 

حضرت على‏علیه السلام مى‏فرماید:

 

«لاخَیرَ فى‏قِرائَةٍ لاتَدَبُّرَ فیها»

 در قرائتى كه تدبّر نباشد، هیچ خیرى نیست.

 

امام علی علیه السلام فرموده اند:

 

« علّموا صیسانكم الصلوة و خذوهم بها اذا بلغوا الحلم»

 

در كودكی به فرزندانتان نماز راتعلیم دهیدو هنگام بلوغ، آنان را به نماز وا دارید.

 

خوانساری،محمد، شرح غررالحكم و دررالكم، ج4ص353

 

امام على‏علیه السلام مى‏فرماید:


« وَ تَعْلَمُوا القُرآنَ فَإنَّهُ أحْسَنُ الحَدیثِ وَ تَفَقِّهُوا فیهِ فَإنَّهُ رَبیعُ الْقُلُوبِ وَاسْتَشْفُوا بِنُورِهِ فَإنَّهُ شِفاءُالصُّدُورِ»

 

 قرآن را فراگیرید، زیرا قرآن بهترین حرف نو است و در آن اندیشه عمیق كنید، زیرا آن بهار قلب‏هاست و به وسیله نور آن شفا گیرید، زیرا آن شفاى سینه‏هاست.

 

 

حضرت علی علیه السلام فرموده اند:

 

« من طلب هذا الرزق من حله لیعودبه علی نفسه و عیاله کالمجاهد فی سبیل الله »

 

 هر کس در طلب روزی حلال خود و افرادی که تحت کفالتش هستند بکوشد مثل جنگجویی است که در راه خداوند متعال جهاد نماید. .

 

بحار ج 96 ص 61 به نقل از رساله امام سجاد علیه السلام، شرح نراقی

 

 

امیر مؤمنان علی علیه السلام می فرماید:

«من قرا القرآن فمات فدخل النار فهو ممن كان یتخذ آیات الله هزواً »كسی كه قرآن بخواند و پس از مرگ داخل آتش گردد، از كسانی بوده كه آیات خدا را استهزاء كرده است

ابن ابی الحدید در ذیل این سخن حضرت می نویسد: شاید مقصود امام از استهزاءكننده آیات الهی كسی است كه به نزول قرآن از جانب خداوند معتقد است ولكن به واجبات آن عمل نمی كند؛ چنانكه بسیاری از مردم در روزگار ما چنین اند.

 

 

على‏علیه السلام در خطبه همام در وصف متّقین در برخورد با قرآن چنین مى‏فرماید:


چون شب شود (براى نماز) برپا ایستاده آیات قرآن را با تأمّل و اندیشه مى‏خوانند. و با خواندن و تدبّر در آن، خود را اندوهگین مى‏سازند و به وسیله آن به درمان درد خویش كوشش مى‏كنند (از خواندن و عمل به قرآن چاره رهایى از عذاب و سختى قیامت را مى‏جویند). پس هرگاه به آیه‏اى برخورند كه شوق دهنده و امیدساز باشد، به آن شوق پیدا مى‏كنند؛ مانند آنكه پاداشى كه آیه از آن خبر مى‏دهد، در برابر چشم ایشان است و آن را مى‏بینند و هرگاه به آیه‏اى برخورند كه در آن ترس و بیم است، گوش دلشان را به آن مى‏گشایند، چنانكه گویا شیون و فریاد (اهل) دوزخ در بیخ گوشهایشان است.